دیابت جزو بیماریهای مزمن و رایج به حساب میآید که باعث افزایش قند خون میشود . همه ما میدانیم که قند خون بالا میتواند به قلب، چشمها و حتی اعصاب آسیب وارد کند. اما یک سوال مهم هست که کمتر پرسیده میشود : آیا دیابت میتواند باعث سردرد نیز شود؟
پاسخ این سوال بله است، زیرا نوسانات قند خون، چه در هنگام افزایش قند و چه در هنگام کاهش ناگهانی قند میتواند به سردرد منجر شود. هدف ما از نوشتن این مقاله نقد و بررسی ارتباط دیابت با سردرد است، پس اگر سوالاتی از قبیل اینکه چرا افزایش و یا افت قند خون باعث سردرد میشود؟ و... در ذهنتان به وجود آمده و به دنبال جوابهایی برای آنها هستید، تا پایان این مطلب با ما همراه باشید تا این موضوع مهم را به صورت کامل مورد بررسی قرار دهیم.
ارتباط دیابت با سردرد
به طور کلی بیماری مزمن دیابت بر نحوه تولید، واکنش و یا چگونگی استفاده بدن از انسولین تاثیر میگذارد. برای افرادی که به طور دقیق نمیدانند، باید بگوییم که انسولین هورمونی است که توسط لوزالمعده تولید شده و وظیفه تنظیم سطح گلوکز (قند) در خون را برعهده دارد.
گاهی اوقات مشاهده میشود که افراد در اثر افزایش و یا افت شدید قند خونشان، سردرد را به عنوان یکی از علائم دیابت تجربه میکنند. علاوه بر این، سردرد میتواند ناشی از عوارض شایع دیابت همچون فشار خون بالا یا آپنه خواب نیز باشد.
به طور کلی دیابت به صورت غیرمستقیم میتواند باعث سردرد شده و افراد دیابتی نیز ممکن است به دلایل زیر دچار سردرد شوند:
-قند خون بالا (هیپرگلیسمی)
هنگامی که قند خون بالا میرود، بدن با دفع گلوکز اضافی از طریق ادرار، سعی در متعادل کردن آن دارد. به این ترتیب باعث کم آبی بدن میشود که یکی از دلایل شایع سردرد به شمار میرود. به علاوه ، قند خون بالا میتواند به التهاب در رگهای خونی منجر شود که خود از دیگر دلایل بروز سردرد به حساب میآید.
-قند خون پایین (هیپوگلیسمی)
در زمان افت شدید قند خون ، مغز برای عملکرد صحیح، به اندازه کافی گلوکز دریافت نمیکند. این موضوع میتواند باعث سردرد و یا گیجی شده و حتی منجر به از دست دادن هوشیاری شود.
-فشار خون بالا
یکی از عوارض دیابت فشار خون بالا است؛ بنابراین امکان ابتلا به فشار خون بالا در افراد مبتلا به دیابت بیشتر است که خود میتواند موجب سردرد شود.
-آپنه خواب
از دیگر عوارض دیابت آپنه خواب است، این عارضه یک اختلال خواب شایع در افراد مبتلا به دیابت به حساب میآید که معمولا سردردهای صبحگاهی را به همراه دارد.
نوروپاتی
یکی دیگر از مواردی که میتواند منجر به سردردهای مزمن شود، آسیب عصبی ناشی از دیابت (نوروپاتی) است.
انواع سردرد در افراد مبتلا به دیابت
1-سردردهای تنشی
از شایعترین نوع سردرد در افراد مبتلا به دیابت، سردرد تنشی است که معمولا به استرس و خستگی ربط دارد.
2-میگرن
خوب است بدانید که افرادی که مبتلا به دیابت هستند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به میگرن قرار دارند. از جمله علائم میگرن میتوان به تهوع، استفراغ و حساسیت به نور و صدا اشاره کرد.
3-سردردهای خوشهای
این نوع سردرد نادر اما بسیار دردناک است و اغلب در یک طرف سر رخ میدهد.
نکته : توجه داشته باشید که حفظ قند خون در محدوده هدف میتواند به کاهش دفعات و همچنین شدت سردرد کمک کند. به علاوه کنترل فشار خون، درمان آپنه خواب و مدیریت نوروپاتی میتواند باعث کاهش سردرد شود.
گاهی اوقات مشاهده میشود که پزشک داروهایی مانند مسکنها یا داروهای پیشگیری از میگرن را برای فرد بیمار تجویز میکند؛از این رو، اگر به دیابت مبتلا هستید و سردردهای مکرر یا شدید را تجربه میکنید، حتماً با پزشک خود مشورت نمایید.
درمان و مدیریت سردردها
تا به اینجای مطلب متوجه ارتباط دیابت با سردرد شدیم. حال نوبت به شناخت بهترین راههای درمان و مدیریت سردردهای مرتبط با دیابت، است. اگر سردردهای مرتبط با کاهش و یا افزایش قند خون را تجربه میکنید، بایستی حتما سطح قند خون خود را کنترل نمایید. مدیریت قند خون به شما کمک میکند تا از عوارض جدی دیابت مثل بیماری قلبی، بیماری کلیوی، سکته مغزی، آسیب عصبی و همچنین از دست دادن بینایی پیشگیری کنید. به طور کلی محدوده هدف معمول قند خون ۸۰ تا ۱۳۰ میلیگرم در دسیلیتر (mg/dL) پیش از غذا و کمتر از ۱۸۰ میلیگرم در دسیلیتر تا دو ساعت بعد از غذا خوردن است. در ادامه چند مورد از روشهایی که میتوانید به کمک آنها سطح قند خون خود را مدیریت کنید، به شما معرفی خواهیم کرد.
-استفاده از سنسور پایش قند خون با ارائه اطلاعات لحظهای قند، به شما کمک میکند تا سطح قند خونتان را مدیریت کنید.
-به صورت منظم ورزش کنید.
- مصرف الکل را محدود کنید.
-به رژیم غذایی سالمی که دارید، مانند خوردنِ کمتر غذاهای شیرین و شور و خوردنِ بیشتر غذاهایی با چربیهای سالم پایبند بمانید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه شود؟
اگر دیابت شما خوب کنترل نشده است (مثلاً قند خونتان بالاست)، بایستی حداقل هر سه ماه یکبار به پزشک مراجعه نمایید. در صورتی که دیابت شما خوب کنترل شده است، برای اطمینان از اینکه عارضهای پیش نیامده باشد، توصیه میشود که هر شش ماه یکبار به پزشک مراجعه کنید.
گاهی اوقات ممکن است که سردردهای شما به صورت مرتب تکرار شده و از بین نمیروند یا حتی بدتر میشوند؛ در چنین مواقعی لازم است که حتماً با پزشک خود صحبت کنید. اگر سردردهای مکرر شما علائمی مانند حالت تهوع یا اذیت شدن از نور و صدا را نیز به همراه داشت، باید این موارد را هم با پزشک در میان بگذارید.
اگر سردرد شدید شما با مواردی مانند ضعف عضلانی، تاری دید، استفراغ، درد فک، افتادگی در یک طرف صورت یا بدن، مشکل در راه رفتن یا حفظ تعادل، تب، گیجی و یا خواب آلودگی همراه بود فورا با اورژانس تماس گرفته یا به بیمارستان مراجعه کنید.
لازم بذکر است که قند خون بالا و کنترل نشده میتواند به کتواسیدوز دیابتی (کما دیابتی) منجر شود که یک وضعیت اورژانسی دیابتی و مرگ آور است. اگر هر یک از علائم کتواسیدوز دیابتی مانند بوی میوهای و شیرین نفس، مشکل در تنفس،تهوع، استفراغ و یا خشکی شدید دهان را مشاهده کردید، فوراً به بیمارستان مراجعه نمایید.
کلام آخر
به طور کلی سردرد یک عارضه مستقیم از دیابت محسوب نمیشود. با این حال، برخی از افراد دیابتی به دلیل هیپرگلیسمی (قند خون بالا) یا هیپوگلیسمی (قند خون پایین) سردرد را تجربه میکنند. برخی دیگر از افراد نیز به دلیل شرایط مرتبط با دیابت مثل فشار خون بالا (هیپرتانسیون) یا آپنه انسدادی خواب (OSA) دچار سردرد میشود .
اگر جزو آن دسته از افرادی هستید که سردردهای مرتبط با دیابت را تجربه میکنید، توصیه میشود که قند خون خود را مدیریت کنید. به علاوه با مصرف منظم داروهای دیابت، بررسی روزانه قند خون و همچنین ایجاد تغییرات سالم در سبک زندگی (مانند پرهیز از غذاهای شیرین) میتوانید سردرد خود را تسکین دهید.
در نهایت باید بگوییم که اگر سردردهای شما مدام شدیدتر شده و یا از بین نمیرود، بایستی حتما به پزشک مراجعه نمایید. به طور کلی با مدیریت قند خون و مراقبت از سلامت عمومی خود، میتوانید از سردرد رهایی یابید.
ما در این مقاله سعی کردیم تا هر آنچه را که بایستی در مورد ارتباط دیابت با سردرد بدانید، به شما ارائه دهیم. امیدواریم که مطالب این مقاله برای شما مفید بوده باشد.
سوالات متداول
1-آیا دیابت میتواند به سردرد منجر شود؟
بله، دیابت به طور مستقیم یا غیرمستقیم در بروز سردرد موثر بوده و این سردردها در افراد مبتلا به دیابت اغلب نشانه کنترل ضعیف قند خون است.
2-چرا تغییرات قند خون باعث سردرد میشود؟
وقتی قند خون خیلی پایین (هیپوگلیسمی) یا خیلی بالا (هیپرگلیسمی) باشد، مغز و سیستم عصبی بدن تحت تاثیر قرار گرفته و باعث ایجاد سردرد در افراد دیابتی میشود.
3-آیا کنترل قند خون میتواند در کاهش سردرد موثر باشد؟
بله، کنترل دقیق قند خون، نقش بسزایی در کاهش تعداد و شدت سردردها دارد.
4-آیا سردرد در بیماران مبتلا به دیابت نشانه یک مشکل جدی است؟
جواب این سوال به طور کلی خیر است، اما اگر افراد مبتلا به دیابت سردردهای شدید، مکرر یا همراه با علائم دیگر مانند تاری دید، ضعف، یا تغییر هوشیاری داشته باشند، بایستی فوراً به پزشک مراجعه نمایند.
